De voor- en nadelen van een aanvraag bindende schatting (ABS) bij een overlijden
Bij een overlijden moeten erfgenamen de waarde van het onroerend goed opnemen in de aangifte van de nalatenschap. Dat zorgt vaak voor onzekerheid. De Vlaamse Belastingdienst (Vlabel) biedt hiervoor een specifieke mogelijkheid aan: de aanvraag bindende schatting (ABS).
Deze dienst is gratis, maar in principe ook bindend. En net dat bindende karakter wordt in de praktijk vaak onderschat. In dit artikel leggen we helder uit wat een ABS is, waarom erfgenamen er vaak toe aangetrokken worden, welke risico’s eraan verbonden zijn en welk onafhankelijk alternatief bestaat.
Snel naar: Wat is een ABS · Nadelen & risico’s · Onafhankelijk alternatief
Wat is een aanvraag bindende schatting (ABS)?
Een aanvraag bindende schatting (ABS) is een gratis dienst van de Vlaamse Belastingdienst (Vlabel). Erfgenamen kunnen hiermee vragen dat Vlabel zelf de waarde van een onroerend goed vastlegt voor de aangifte van de erfbelasting.
De vastgestelde waarde moet je verplicht gebruiken in de aangifte. Ze is dus in principe bindend.
Belangrijk om te begrijpen: bij een ABS is Vlabel degene die de waarde vastlegt én de erfbelasting heft/controleert.
Waarom erfgenamen vaak kiezen voor een ABS
In de praktijk zien we dat erfgenamen vooral om één reden voor een ABS kiezen:
- de schatting is gratis.
Zeker in een emotionele periode, gecombineerd met administratieve druk en fiscale deadlines, lijkt dit een logische keuze. Wat daarbij vaak onderschat wordt: gratis betekent hier niet vrijblijvend.
De nadelen en risico’s van een aanvraag bindende schatting
1) De schatting is geen voorstel maar in principe bindend.
Zodra Vlabel een waarde vastlegt via een ABS, ligt die waarde in principe vast voor de aangifte van de nalatenschap. Zijn de erfgenamen niet akkoord met deze waarde, dan volstaat het niet om “even” een andere schatting te laten maken.
Indien u niet akkoord gaat, kan u een gemotiveerd bezwaarschrift indienen binnen de wettelijk voorziene termijnen. U vertrekt dan vanuit een "verdedigende positie"
2) Vlabel is evident niet onafhankelijk
Bij een ABS legt Vlabel zelf de waarde vast die later gebruikt wordt om de erfbelasting te berekenen. Er komt geen onafhankelijke derde tussen. Zonder de deskundigheid van de Vlaamse Belastingdienst in twijfel te trekken, kan niemand ontkennen dat er een belangenconfict is tussen de Vlaamse Belastingdienst zelf en de belastingplichtigen.
Er zijn geen signalen die er op wijzen dat de Vlaamse Belastingdienst zelf bewust eigendommen (te) hoog zou schatten om finaal meer belastigen te kunnen heffen, maar anderzijds kan niemand ontkennen dat het is geen objectieve, onafhankelijke partij is
3) Extra risico bij niet-standaard vastgoed
Bij panden met bijzondere kenmerken (verhuurde toestand, renovatieplicht, slechte staat, vruchtgebruik, erfpacht, familiale bewoning…) kan een te hoge schatting een aanzienlijke fiscale impact hebben.
Wij bieden geen gratis schattingen aan – en dat is een bewuste keuze
Wij bieden geen gratis schattingen aan, tenzij onze gratis online tool.. Het uitvoeren van schattingen is onze kernactiviteit. Dat betekent ook dat wij 100% onafhankelijk werken en geen partij zijn in de belastingheffing.
Een schatting heeft vaak belangrijke financiële en juridische gevolgen. Ze vergt tijd, expertise en verantwoordelijkheid. Dat kan niet vrijblijvend.
Gratis alternatieven zonder bindend karakter
Wie toch een gratis waardebepaling wil, heeft alternatieven zonder onomkeerbare gevolgen:
- online schattingstools (indicatief),
- informele schattingen door vastgoedmakelaars,
- vergelijking met recente verkopen.
Deze waardebepalingen zijn niet bindend en laten toe om later alsnog een onderbouwde keuze te maken.
Een ABS bij Vlabel is daarentegen gratis, maar heeft een bindend karakter.
Een onafhankelijk alternatief: schatting conform het kwaliteitscharter van Vlabel
Erfgenamen zijn niet verplicht om gebruik te maken van een aanvraag bindende schatting bij Vlabel.
Een alternatief is een onafhankelijke schatting, uitgevoerd door een erkend en beëdigd schatter-expert, conform het kwaliteitscharter van Vlabel.
Een belangrijk verschil met een ABS:
- de schatting is niet gratis,
- maar wel 100% onafhankelijk,
- en niet automatisch bindend.
Een onafhankelijke schatting wordt pas bindend wanneer het schattingsverslag wordt toegevoegd aan de aangifte van de nalatenschap. De erfgenamen behouden dus volledige keuzevrijheid.
Meer info over onze Vlabel-conforme schattingen
Ons advies: wees voorzichtig met “gratis maar bindend”
Wij adviseren erfgenamen om zeer omzichtig om te gaan met een aanvraag bindende schatting. Niet omdat het systeem fout is, maar omdat de gevolgen vaak onderschat worden, ook al is er een mogelijkheid om bezwaar in te dienen.
In veel dossiers is het verstandiger om eerst onafhankelijk inzicht te krijgen in de waarde en de risico’s, en pas daarna een finale beslissing te nemen.
Gratis is niet altijd goedkoop.
Twijfel je of een ABS in jouw situatie verstandig is?
Contacteer ons voor onafhankelijk advies | Bekijk onze tarieven
