Bewindvoering en minderjarigen: vastgoed verkopen met machtiging van de vrederechter

Kennisbank > Kopen en verkopen > Bewindvoering en minderjarigen: vastgoed verkopen met machtiging van de vrederechter

Wanneer is een machtiging nodig?

Is een eigenaar onbekwaam om zelf te beslissen, dan beschermt de wet zijn vermogen. Wie een onroerend goed wil verkopen (of kopen) voor een beschermde persoon onder bewindvoering of voor een minderjarige, heeft daarvoor een bijzondere machtiging van de vrederechter nodig.

Dat geldt ook wanneer de beschermde persoon of de minderjarige maar een deel van het goed bezit, bijvoorbeeld als erfgenaam in een nalatenschap. De vrederechter kijkt vooral naar één vraag: is de verkoop in het belang van de beschermde persoon, en is de prijs correct? Daarom vraagt hij altijd een onafhankelijk schattingsverslag.

Laatst bijgewerkt op 22 november 2026 · Jessy Nauwelaers, erkend schatter-expert en beëdigd gerechtsdeskundige

Wie heeft welke machtiging nodig?

SituatieWie handeltMachtiging
Bewindvoering met vertegenwoordigingDe bewindvoerder, in naam van de beschermde persoonBijzondere machtiging van de vrederechter (artikel 499/7, §2 oud Burgerlijk Wetboek), vóór de verkoop
Bewindvoering met bijstandDe beschermde persoon zelfGeen machtiging, wel voorafgaande schriftelijke toestemming van de bewindvoerder, die mee ondertekent
Minderjarige onder ouderlijk gezagBeide oudersBijzondere machtiging van de vrederechter (artikel 378 oud Burgerlijk Wetboek)
Minderjarige onder voogdijDe voogdBijzondere machtiging van de vrederechter (artikel 410 oud Burgerlijk Wetboek)

Ook voor de aankoop van een onroerend goed voor een beschermde persoon of een minderjarige is een machtiging nodig. Een schattingsverslag toont dan dat de aankoopprijs in verhouding staat tot de waarde.

Openbare verkoop of verkoop uit de hand?

De wettelijke regel is een openbare verkoop, vandaag meestal online via Biddit, onder leiding van een notaris die de vrederechter aanwijst. De vrederechter keurt vooraf de verkoopsvoorwaarden goed, met een waardebepaling, de instelprijs en een minimumprijs.

Een verkoop uit de hand is ook mogelijk, maar alleen met een gemotiveerd verzoek: waarom moet er verkocht worden, en waarom is een onderhandse verkoop beter voor de beschermde persoon? Er moet dan al een kandidaat-koper en een prijs zijn, en de vrederechter beoordeelt of die prijs correct is.

Verkoop uit de hand: zo verloopt het

1Onafhankelijke schatting

Een erkend schatter-expert bepaalt de venale waarde, met beschrijving, foto's en vergelijkingspunten. Dit verslag is de basis van het hele dossier.

2Kandidaat-koper en aankoopbelofte

De kandidaat-koper tekent een eenzijdige aankoopbelofte: hij is gebonden, de verkopende partij nog niet. Een gewone verkoopovereenkomst onder de voorwaarde van machtiging wordt in sommige kantons niet aanvaard.

3Verzoekschrift aan de vrederechter

Met de motivatie, de minimumprijs, het schattingsverslag, een ontwerp van akte van de notaris, de kadastrale gegevens, een hypothecair getuigschrift en het akkoord van eventuele mede-eigenaars. De opbrengst gaat naar een geblokkeerde rekening op naam van de beschermde persoon.

4Beschikking

De vrederechter verleent de machtiging, eventueel onder voorwaarden, of weigert ze.

5Notariële akte

De bewindvoerder, de ouders of de voogd ondertekenen persoonlijk bij de notaris. De opbrengst wordt op de geblokkeerde rekening gestort.

Let op: aanvaard geen bod en teken geen verkoopovereenkomst vóór de machtiging er is. Wie zonder machtiging verkoopt namens een beschermde persoon of een minderjarige, sluit een overeenkomst die kan worden aangevochten. Lees ook de valkuilen bij het aanvaarden van een bod.

Wat verwacht de vrederechter van het schattingsverslag?

1Onafhankelijk en erkend

Opgemaakt door een beëdigd schatter of een erkend schatter-expert, niet door een partij die belang heeft bij de verkoop. Een vraagprijs of een waardebepaling van een verkoopkantoor volstaat niet.

2Recent

De waarde moet actueel zijn. Sommige vredegerechten vragen een verslag van hoogstens zes maanden oud.

3Onderbouwd

Een gedetailleerde beschrijving, foto's en voldoende vergelijkingspunten. Sommige kantons vragen er uitdrukkelijk minstens drie.

4Volledig

De zakelijke toestand (volle eigendom, mede-eigendom, vruchtgebruik), de stedenbouwkundige toestand en eventuele verplichtingen zoals een renovatieplicht, die de waarde beïnvloeden.

De praktijk verschilt per vredegerecht: sommige kantons werken met eigen afspraken met de notarissen. Vraag daarom vooraf bij de notaris of de griffie welke stukken uw vredegerecht verwacht.

Uw schatting voor de vrederechter

Als erkend schatter-expert (Vlabel 005193407682) en beëdigd gerechtsdeskundige (EXP3353570) maken wij schattingsverslagen die voldoen aan wat vrederechters verwachten: onafhankelijk, onderbouwd met vergelijkingspunten en snel beschikbaar. Voor een gewone machtiging volstaat meestal een normaal schattingsverslag. Is er discussie tussen mede-eigenaars of erfgenamen, dan kiest u beter een uitgebreide schatting.

Dit artikel geeft algemene informatie en is geen juridisch advies op maat. Voor de procedure zelf kunt u terecht bij uw notaris of het vredegerecht. Vragen over de schatting: 0477/49.00.00.

Veelgestelde vragen

Mag een bewindvoerder een woning verkopen zonder de vrederechter?

Nee, bij bewindvoering met vertegenwoordiging is een bijzondere machtiging van de vrederechter nodig om een onroerend goed van de beschermde persoon te verkopen. Bij bewindvoering met bijstand verkoopt de beschermde persoon zelf, met de schriftelijke toestemming van de bewindvoerder.

Hebben ouders een machtiging nodig om een woning van hun minderjarig kind te verkopen?

Ja. Ouders en voogden hebben een bijzondere machtiging van de vrederechter nodig om een onroerend goed van een minderjarige te verkopen, ook wanneer het kind slechts mede-eigenaar is, bijvoorbeeld via een erfenis.

Welk schattingsverslag vraagt de vrederechter?

Een recent en onderbouwd verslag van een erkend schatter of beëdigd schatter, met een gedetailleerde beschrijving, foto's en voldoende vergelijkingspunten. Sommige vredegerechten vragen een verslag van hoogstens zes maanden oud met minstens drie vergelijkingspunten.

Mag de verkoper een compromis tekenen onder voorbehoud van de machtiging?

Dat hangt af van het vredegerecht. In bepaalde kantons wordt geen verkoopovereenkomst onder de opschortende voorwaarde van machtiging aanvaard, wel een eenzijdige aankoopbelofte van de kandidaat-koper. Vraag het vooraf na bij de notaris.

Is een openbare verkoop verplicht?

Openbare verkoop is de wettelijke regel. Een verkoop uit de hand is mogelijk als de vrederechter daarvoor machtiging geeft, op basis van een gemotiveerd verzoek waaruit blijkt dat de beschermde persoon erbij gebaat is.