Twee documenten die elkaar tegenspreken
In de praktijk zien we het geregeld: een kandidaat-koper doet een bod, de verkoper aanvaardt het, en daarna laten partijen een wederzijdse koop-verkoopbelofte ondertekenen. Daarin belooft de verkoper te verkopen en de koper te kopen, met de uitdrukkelijke clausule dat "de verkoop pas tot stand komt bij het verlijden van de notariële akte".
Dat klopt niet. Een verkoop is gesloten zodra er een akkoord is over het goed en de prijs. Wie een bod aanvaard heeft, heeft dus al verkocht. Een document dat achteraf beweert dat er nog geen verkoop is, maakt die verkoop niet ongedaan. Lees hoe een verkoop tot stand komt.
Laatst bijgewerkt op 22 november 2026 · Jessy Nauwelaers, erkend schatter-expert en beëdigd gerechtsdeskundige
Naast elkaar
| Aanvaard bod / verkoopovereenkomst | Koop-verkoopbelofte met akte-clausule | |
|---|---|---|
| Wanneer is er een verkoop? | Bij de aanvaarding: akkoord over goed en prijs | Pas bij het verlijden van de notariële akte, zo staat het in het document |
| Registratie | Binnen vier maanden na het akkoord | Volgens de redactie pas bij de akte |
| Verkooprecht | Verschuldigd vanaf het akkoord, ook mondeling | Uitgesteld tot de akte; fiscaal geen verkoopovereenkomst |
| Afdwingbaar? | Ja, de rechter kan de verkoop vaststellen | De rechter kan de akte niet vervangen; wel schadevergoeding |
Beide documenten kunnen niet tegelijk waar zijn. Ofwel was er al een verkoop bij de aanvaarding van het bod, ofwel is er pas een verkoop bij de akte.
Waarom wordt het toch zo gedaan?
De koop-verkoopbelofte met een akte-clausule wordt vooral gebruikt om de fiscale gevolgen uit te stellen. Zolang er geen verkoop is, begint de termijn van vier maanden voor de registratie niet te lopen. Soms wil men ook meer tijd voor de financiering of de mogelijkheid houden om nog een andere koper aan te wijzen.
Op zich kan een goed opgestelde koop-verkoopbelofte een bruikbaar instrument zijn. Het probleem ontstaat wanneer er vooraf al een bod aanvaard werd: dan bestaat de verkoop al, en kan een later document die niet meer wegschrijven.
De risico's
Het aanvaarde bod is de verkoop. De oude wettekst zegt zelfs letterlijk dat een belofte van verkoop als verkoop geldt wanneer partijen het eens zijn over de zaak en de prijs (artikel 1589 oud Burgerlijk Wetboek). Rechtbanken oordeelden al dat er ondanks een akte-clausule toch een bindende verkoop bestond.
Het verkooprecht is verschuldigd vanaf het ogenblik dat een verkoopovereenkomst gesloten is, ook mondeling. De vier maanden voor de registratie lopen dus vanaf de aanvaarding van het bod, ook als dat per e-mail gebeurde. Wordt dat te laat ontdekt, dan dreigt een extra heffing.
Wordt in de belofte een andere koper aangewezen dan wie het bod deed, bijvoorbeeld een vennootschap, dan kan dat fiscaal als een doorverkoop gelden. Ook het aanvaarde bod zelf moet dan correct ontbonden worden; het volstaat niet om enkel het latere document aan te passen.
Geldt de akte-clausule wel, dan kan de rechter de verkoop niet afdwingen door zijn vonnis als akte te laten gelden. Het Hof van Cassatie bevestigde dat op 5 december 2025. Wie zich later bedenkt, riskeert een schadevergoeding, maar de andere partij krijgt het pand niet.
Voor verkoopovereenkomsten vanaf 1 januari 2027 stijgt het verlaagde tarief voor de enige eigen woning naar 3 %. Volgens de Vlaamse Belastingdienst is een wederzijdse aankoop- of verkoopbelofte geen verkoopovereenkomst. Een belofte ondertekend in 2026 legt het tarief van 2 % dus niet vast.
Ons standpunt
Kies één weg, en houd u eraan
Weg 1 (onze aanbeveling): een schriftelijk bod, dat de verkoper uitsluitend aanvaardt door een volledige schriftelijke verkoopovereenkomst te ondertekenen. Die wordt binnen vier maanden geregistreerd, en de akte volgt. Helder voor beide partijen en voor de fiscus.
Weg 2: is er echt nood aan een koop-verkoopbelofte, gebruik die dan van bij het begin, zorgvuldig opgesteld en zonder dat er vooraf een bod aanvaard werd, ook niet informeel per e-mail of bericht.
Wat u in geen geval doet: eerst een bod aanvaarden en daarna doen alsof er nog geen verkoop is. Lees ook de valkuilen bij het uitbrengen en aanvaarden van een bod.
Wij bereiden uw documenten correct voor
Met Admin Support en Medium Support stelt Nauwex uw volledige verkoopdossier en de schriftelijke verkoopovereenkomst op. De biedingen en onderhandelingen voert u zelf; wij komen niet tussen in het bod. Zo heeft u wel het juiste document klaar om een bod correct te aanvaarden. Wilt u volledige begeleiding, ook bij de biedingen? Dan is er Premium Support.
| Formule | Wat | Prijs |
|---|---|---|
| Admin Support | Volledig verkoopdossier en opmaak van de verkoopovereenkomst | € 750 |
| Medium Support | Alles uit Admin Support, plus HDR-foto's, video en 360°-tour | € 1.250 |
| Premium Support | Volledige begeleiding, ook de biedingen en onderhandelingen | 1 %, min. € 2.500 |
Dit artikel geeft algemene informatie en is geen juridisch advies op maat. Heeft u al een bod aanvaard en ligt er een koop-verkoopbelofte op tafel? Bel ons vóór u tekent: 0477/49.00.00.
Lees ook in de kennisbank:
Veelgestelde vragen
Is een woning verkocht na een aanvaard bod, ook als er nadien een koop-verkoopbelofte volgt?
In principe wel. Een verkoop is gesloten zodra er een akkoord is over het goed en de prijs. Een latere koop-verkoopbelofte met de clausule dat de verkoop pas bij de akte tot stand komt, maakt die eerdere verkoop niet zomaar ongedaan.
Wat is een wederzijdse koop-verkoopbelofte?
Een overeenkomst waarin de verkoper belooft te verkopen en de koper belooft te kopen. Vaak staat erin dat de verkoop pas tot stand komt bij het verlijden van de notariële akte. Ook wel een gekruiste optie genoemd.
Waarom wordt een koop-verkoopbelofte gebruikt?
Meestal om de fiscale gevolgen uit te stellen: zolang er geen verkoop is, loopt de termijn van vier maanden voor de registratie niet. Soms ook voor meer tijd of om nog een andere koper te kunnen aanwijzen.
Kan de rechter de verkoop afdwingen bij een koop-verkoopbelofte?
Hebben partijen geldig afgesproken dat de verkoop pas bij de akte ontstaat, dan kan de rechter die akte niet vervangen. Het Hof van Cassatie bevestigde dat op 5 december 2025. Er blijven dan wel sancties zoals een schadevergoeding.
Telt een koop-verkoopbelofte voor het tarief van 2 % verkooprecht in 2026?
Volgens de Vlaamse Belastingdienst is een wederzijdse aankoop- of verkoopbelofte geen verkoopovereenkomst. Wie het tarief van 2 % wil vastleggen, heeft daar met een koop-verkoopbelofte dus geen zekerheid.